Ostatnia aktualizacja:
Zsumuj więcej niż same raty
Zapisz miesięczne raty pożyczek i kredytów, minimalne płatności kart, wykorzystane limity, zakupy na raty oraz płatności odroczone. Dodaj stałe wydatki domowe i sezonowe opłaty. Używaj faktycznych kwot z wyciągów i harmonogramów, nie wartości orientacyjnych z pamięci.
Zrób test słabszego miesiąca
Policz budżet na podstawie ostrożnego dochodu — takiego, który rzeczywiście możesz przewidzieć, a nie najlepszego miesiąca w roku. Odejmij wydatki konieczne i wszystkie obecne zobowiązania. Następnie sprawdź, czy rata nowej pożyczki zostawia rezerwę na naprawę, leczenie albo opóźnienie wpływu wynagrodzenia.
Możesz przez kilka tygodni odkładać kwotę planowanej raty. Jeśli musisz ją potem wydać na bieżące rachunki, nowy koszt może nie mieścić się bezpiecznie w budżecie.
Dlaczego kolejna decyzja zależy od pożyczkodawcy?
Każda firma stosuje własną ocenę wniosku i może brać pod uwagę różne informacje. Zatwierdzenie jednego zobowiązania nie oznacza, że kolejne będzie dostępne ani że jego przyjęcie jest dla Ciebie korzystne. Nie składaj wniosków seriami tylko po to, by znaleźć firmę o najmniej rygorystycznej weryfikacji.
Krótka tabela do własnych obliczeń
W jednej tabeli zapisz nazwę zobowiązania, miesięczną płatność, pozostały okres, termin najbliższej raty i kwotę całkowitą do zapłaty. Obok dodaj dochód, rachunki i kwotę rezerwy. Zaktualizuj zestawienie przed decyzją, zwłaszcza gdy zmieniły się dochody lub koszty życia.
Więcej wskazówek znajdziesz w poradnikach o racie w domowym budżecie i czynnikach oceny wniosku.
Przykład: rata to nie jedyny miesięczny koszt
Załóżmy, że masz już ratę 420 zł, limit na karcie i regularny debet na koncie, a rozważasz kolejne zobowiązanie z ratą 300 zł. Samo dodanie dwóch rat daje 720 zł, ale budżet obciążają też opłaty za rachunki, dojazdy, leki, utrzymanie dzieci i sezonowe wydatki. Limit, nawet jeśli nie wykorzystujesz go w całości, może być oceniany przez kredytodawcę według jego własnych zasad. Dlatego przed wnioskiem spisz nie tylko raty, lecz także dostępne limity, minimalne spłaty i stałe koszty życia.
Nie traktuj przykładowych wyliczeń jako obietnicy decyzji. Każdy bank lub firma pożyczkowa samodzielnie ocenia zdolność do spłaty i może uwzględniać inne dane. Złożenie kilku wniosków nie gwarantuje, że którykolwiek zostanie zaakceptowany.
Co zrobić, gdy terminy rat się nakładają?
Ułóż kalendarz płatności na co najmniej trzy miesiące. Zaznacz dzień wpływu dochodu, termin każdej raty, czynsz i rachunki. Jeżeli raty wypadają przed wynagrodzeniem, zapytaj wierzyciela o dostępne rozwiązania zanim powstanie zaległość. Nie zakładaj, że przesunięcie terminu lub refinansowanie będzie bezpłatne — poproś o całkowitą kwotę do zapłaty po zmianie.
Warto też zachować rezerwę na nagły wydatek. Jeśli po opłaceniu wszystkich zobowiązań zostaje wyłącznie kwota potrzebna na bieżące rachunki, kolejna rata może być zbyt ryzykowna. Bezpieczniejszy plan powinien działać również przy niższym dochodzie, chorobie lub nieplanowanej naprawie.
Jak zbudować plan spłaty, który da się utrzymać?
W tabeli budżetu wpisz dla każdego zobowiązania: saldo, ratę minimalną, termin płatności, oprocentowanie, pozostały okres i koszt ewentualnego opóźnienia. Oddziel wydatki stałe od zmiennych i policz średnią z kilku miesięcy, a nie tylko z najlepszego okresu. Następnie zasymuluj miesiąc z jednorazowym wydatkiem, na przykład naprawą sprzętu albo wyższym rachunkiem. Jeżeli po takim scenariuszu musiałbyś finansować ratę kolejnym limitem, nowa pożyczka zwiększa ryzyko spirali zadłużenia.
Gdy masz już zaległości, nie ukrywaj ich przed sobą ani przed wierzycielem. Skontaktuj się z instytucją przed terminem kolejnej płatności i poproś o dostępne rozwiązania na piśmie. Ustal, czy zmiana harmonogramu powoduje dodatkowe koszty oraz jak wpłynie na całkowitą kwotę do zapłaty. Unikaj opłacania jednej raty kolejną krótkoterminową pożyczką bez policzenia pełnej ceny takiego ruchu.
Źródła i dodatkowe informacje
- Chcesz wziąć pożyczkę? O czym pamiętać — UOKiK
- Kredyty konsumenckie — UOKiK