Ostatnia aktualizacja:
1. Zweryfikuj, kto się z Tobą kontaktuje
Nie oddzwaniaj na numer ani nie klikaj linków podanych w podejrzanym SMS-ie. Znajdź oficjalne dane firmy samodzielnie i zapytaj, czy na Twoje dane zarejestrowano wniosek albo zawarto umowę. Poproś o numer sprawy, datę, sposób potwierdzenia tożsamości oraz kopię dokumentów dotyczących zgłoszonego zobowiązania.
2. Złóż pisemne zgłoszenie do firmy
Opisz, że nie składałeś wniosku i kwestionujesz przypisanie Ci umowy. Poproś o zabezpieczenie dokumentacji związanej z wnioskiem: kanału zawarcia umowy, danych rachunku, na który wypłacono środki, oraz informacji o użytej metodzie weryfikacji. Wyślij zgłoszenie kanałem wskazanym na oficjalnej stronie i zachowaj potwierdzenie nadania.
Nie wysyłaj skanu dowodu na przypadkowy adres e-mail. Jeśli firma ma bezpieczny formularz albo panel klienta, użyj go zgodnie z jej instrukcją.
3. Zgłoś podejrzenie kradzieży tożsamości
Gov.pl opisuje możliwość zgłoszenia nieuprawnionego wykorzystania danych w urzędzie gminy; zgłoszenie można złożyć osobiście lub online. Przygotuj informacje, które uprawdopodobniają zdarzenie, na przykład korespondencję od firmy, potwierdzenie wycieku lub zawiadomienie o umowie. W razie podejrzenia przestępstwa skontaktuj się także z Policją lub prokuraturą i zachowaj numer zgłoszenia.
Po takim zgłoszeniu dowód może zostać unieważniony, a PESEL zastrzeżony z urzędu. Sprawdź na gov.pl aktualny tryb oraz wymagane załączniki, bo procedury elektroniczne mogą się zmieniać.
4. Zapisz dowody i pilnuj terminów
Archiwizuj koperty, wiadomości, daty rozmów, numery spraw i odpowiedzi. Jeśli przychodzi wezwanie do zapłaty, odpowiedz na piśmie, że kwestionujesz zobowiązanie, i dołącz numer zgłoszenia. Nie uznawaj długu ani nie podpisuj ugody, której skutków nie rozumiesz. W przypadku sporu skorzystaj z pomocy rzecznika konsumentów lub prawnika.
Więcej o prewencji przeczytasz w poradniku jak działa zastrzeżenie PESEL przy pożyczce.
Jak zakwestionować umowę, której nie zawierałeś?
W piśmie do banku lub firmy pożyczkowej jasno napisz, że nie składałeś wniosku ani nie zawierałeś wskazanej umowy, i poproś o zarejestrowanie zgłoszenia oraz bezpieczny sposób dalszego kontaktu. Podaj numer sprawy lub umowy z otrzymanego zawiadomienia, ale nie wysyłaj pełnego skanu dokumentu zwykłym e-mailem, jeśli firma oferuje bezpieczny kanał. Poproś o kopie dokumentów i informacji dotyczących sposobu zawarcia umowy oraz o wskazanie, jakie działania zostały podjęte wobec danych i ewentualnych wpisów.
Nie ignoruj wezwania do zapłaty ani korespondencji sądowej, nawet jeśli uważasz ją za pomyłkę. Zachowaj koperty, daty doręczeń i potwierdzenia zgłoszenia. Jeżeli otrzymasz pismo z sądu lub od komornika, terminy na reakcję mogą być krótkie — skorzystaj z profesjonalnej pomocy prawnej lub punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.
Zabezpiecz dane i kontroluj dalsze działania
Zastrzeż numer PESEL oficjalnym kanałem, jeśli nie jest już zastrzeżony, a w razie utraty dokumentu sprawdź procedurę jego unieważnienia. Zmień hasła do poczty i usług, których bezpieczeństwo mogło zostać naruszone, oraz włącz dodatkowe potwierdzanie logowania. Jeśli podejrzewasz przestępstwo, zgłoś sprawę Policji lub prokuraturze i dołącz posiadane dowody. Zgłoszenie w rejestrze PESEL i zawiadomienie organów ścigania to odrębne czynności — jedno nie zastępuje automatycznie drugiego.
Po zgłoszeniu zapisuj nazwiska lub identyfikatory osób, z którymi rozmawiasz, terminy odpowiedzi i numery spraw. Regularnie sprawdzaj korespondencję oraz raporty w dostępnych bazach. Gdy firma nie odpowiada albo odmawia uznania zgłoszenia, złóż formalną reklamację i zachowaj potwierdzenie jej przyjęcia; w dalszej kolejności możesz szukać pomocy u właściwego rzecznika lub instytucji publicznej.
Jak uporządkować sprawę krok po kroku?
- Zabezpiecz dowody. Zapisz treść wiadomości, numery telefonów, datę kontaktu i kopertę z wezwaniem. Nie klikaj w podejrzane załączniki.
- Powiadom firmę oficjalnym kanałem. Zgłoś, że nie zawierałeś umowy, poproś o numer sprawy i pisemne potwierdzenie.
- Zawiadom właściwe instytucje. W razie podejrzenia przestępstwa zgłoś sprawę organom ścigania; sprawdź też procedurę zastrzeżenia PESEL i dokumentu.
- Monitoruj odpowiedzi. Zapisuj terminy, nazwiska i sposób doręczenia. Odpowiadaj na oficjalne pisma, szczególnie sądowe.
Każda sprawa może mieć inne okoliczności, dlatego nie zakładaj, że samo zgłoszenie automatycznie wstrzyma wszystkie działania albo usunie wpis z bazy. Poproś podmiot o wskazanie, co dokładnie zostało zablokowane i jakie dokumenty są potrzebne do wyjaśnienia sprawy. Jeśli otrzymasz wezwanie z sądu, nie odkładaj go do czasu zakończenia reklamacji — terminy procesowe mogą biec niezależnie.
Źródła i dodatkowe informacje
- Zgłoś nieuprawnione wykorzystanie danych — gov.pl
- Zastrzeż PESEL — Ministerstwo Cyfryzacji